Sử Dụng Áptômát (CB) hiệu quả

64

Aptomat là một thiết bị đóng ngắt tự động, nó có chức năng bảo vệ quá tải và ngắn mạch trong hệ thống điện(hoặc có thêm chức năng chống giật chống rò, bảo vệ theo từ nhiệt). Aptomat được phân chia ra nhiều loại theo chức năng, hình dạng, kích thước khác nhau. Bài viết này sẽ hướng dẫn cách lựa chọn Aptomat mang lại hiệu quả cao cho bạn khi sử dụng.

Aptomat là gì ? Cấu tạo của aptomat :

Để trả lời cho câu hỏi Aptomat là gì bạn có thể xem lại phần trên để nắm. Còn về cấu tạo chúng ta có thể thấy trên Aptomat gồm các thành phần chính sau:

a) Tiếp điểm aptomat thường có 2 đến 3 loại tiếp điểm, tiếp điểm chính, tiếp điểm phụ và hồ quang.

Với các aptomat nhỏ thì không có tiếp điểm phụ. Tiếp điểm thường được làm bằng vật liệu dẫn điện tốt nhưng chịu được nhiệt độ do hồ quang sinh ra, thường làm hợp kim Ag-W,Cu-W hoặc .

Khi đóng mạch thì tiếp điểm hồ quang đóng trước, tiếp theo là tiếp điểm phụ, cuối cùng là tiếp điểm chính.

Khi cắt mạch thì ngựợc lại, tiếp điểm chính mở trước, tiếp theo là tiếp điểm phụ, cuối cùng là tiếp điểm hồ quang.

Nhờ vậy hồ quang chỉ cháy trên tiếp điểm hồ quang, do đó bảo vệ đựợc tiếp điểm chính.

Tiếp điểm phụ được sử dụng để tránh hồ quang cháy lan sang làm hỏng tiếp điểm chính.

b) Hộp dập hồ quang Thường sử dụng những tấm thép chia hộp thành nhiều ngăn cắt hồ quang thành nhiều đoạn ngắn để dập tắt.

Các móc bảo vệ

a) Móc bảo vệ dòng cực đại Để bảo vệ thiết bị điện khỏi 3 bị quá tải, đặc tính A-s của móc bảo vệ phải nằm dưới đặc tính A-s của thiết bị cần bảo vệ. Cuộn hút điện từ được mắc nối tiếp với thiết bị.

Khi dòng điện vượt quá giá trị cho phép thì tấm thép động 2 bị hút, cần chủ động được kéo lên, lò xo 6 kéo cần bị động ra, tiếp điểm mở ra ngắt mạch điện qua thiết bị.

b) Móc bảo vệ kiểu rơ-le nhiệt

Kết cấu này rất đơn giản như rơ-le nhiệt bao gồm phần tử nung nóng mắc nối tiếp với mạch chính, tấm kim loại (bi-metal) giản nở nhả móc ngắt tiếp điểm khi dòng điện qua thiết bị thiết bị lớn. Nhược điểm của loại này là quán tính nhiệt lớn.

c) Móc bảo vệ thấp áp

Cuộn hút mắc song song với mạch điện chính, khi điện áp thấp, lực hút của cuộn hút giảm yếu hơn lực lò xo 3, móc 4 bị kéo lên, lò xo 6 kéo tiếp điểm aptomat ra.

Các thông số kỹ thuật cơ bản

Điện áp định mức : là giá trị điện áp làm việc dài hạn của thiết bị điện được aptomat đóng ngắt.

Dòng điện định mức : là dòng điện làm việc lâu dài của aptomat, thường dòng định mức của aptomat bằng 1.2-1.5 lần dòng định mức của thiết bị được bảo vệ.

Dòng điện tác động Itd: là dòng aptomat tác động, tùy thuộc loại phụ tải mà tính chọn tác động khác nhau. Với động cơ điện không đồng bộ pha rotor lồng sóc thì thường Itd=1.2-1.5 It, với It là aptomat bảo vệ được thiết bị thì đặc tính A-s của aptomat phải thấp hơn đặc tính A-s của thiết bị.

Cách chọn aptomat: Chọn định mức dòng điện aptomat hạ thế theo nguyên tắc: IB

Lựa chọn mua Aptomat hiệu quả

Với thiết bị Aptomat, khi chọn mua cần quan tâm tới các thông số chính sau:

U đm >= U đm lưới

I đm>=I lv max

I đm>=K.I lv max.Icđm >= I nmax (dòng cắt định mức của aptomat phải lớn hơn dòng ngắn mạch lớn nhất có thể.

Tức là ngắn mạch ngay phía sau của Attomat so với nguồn. Người ta tính điểm ngắn mạch trên thanh góp để chọn dòng cắt của tất cả các aptomat nối trên đó.

Chọn Attomat gần nhất thỏa mãn tính toán trên.

Tuy nhiên, việc chọn Attomat vẫn chưa hoàn thành nhiệm vụ mà còn yêu cầu phải chọn dây dẫn nữa, nếu không không biết dây dẫn còn nữa không để Attomat khởi động.

Để phối hợp với thiết bị bảo vệ, I cp >= K.I đm ATM với K=1,25 khi bảo vệ là Attomat và K=3 đối với cầu chì.

Ngoài ra lựa chọn Aptomat còn phải căn cứ vào điều kiện làm việc của phụ tải là Aptomat không được phép cắt khi có quá tải ngắn hạn, thường xảy ra trong điều kiện làm việc bình thường như dòng điện khi mở máy động cơ điện, dòng điện cực đại trong các phụ tải công nghệ.

Yêu cầu chung là dòng điện định mức của các phần tử bảo vệ không được nhỏ hơn dòng điện tính toán của mạch điện.

Tùy theo đặc tính và điều kiện làm việc cụ thể của phụ tải, người ta hướng dẫn lựa chọn dòng điện định mức của phần tử bảo vệ bằng 1,25 ; 1,5 hoặc lớn hơn so với dòng điện tính trong mạch.

Chọn mua được aptomat hợp lý và đúng chuẩn sẽ giúp bảo vệ được hệ thống điện của bạn nếu có thay đổi bất chợt để tránh gây ảnh hưởng đến các thiết bị khác.